Zout

Zout (NaCl) is een mineraal dat wereldwijd gebruikt wordt als smaakmaker en als conserveermiddel (pekel). Geschiedkundigen claimen soms dat de beschaving van de mens nooit heeft kunnen beginnen zonder zout. Ik wil nog wel verder gaan door te zeggen dat de mens nooit heeft kunnen bestaan zonder zout. De bestanddelen van zout, natrium en chloride, zijn onmisbaar bij enkele lichamelijke processen. Natrium is belangrijk bij het regelen van de vochtbalans van het lichaam en is nodig voor een goede werking van de spier- en zenuwcellen. Chloor speelt ook een rol bij het handhaven van de vochtbalans.
Pas echter wel een beetje op, want je lichaam heeft maar zo'n zes gram per dag nodig om perfect te kunnen functioneren. Dat betekent echter niet dat je dagelijks zes gram zout over je eten mag strooien, want in dat eten zit gemiddeld al vier gram verstopt. Teveel zout kan leiden tot vervelende lichamelijke problemen, waaronder hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten en nierziekten. Geen wonder dat steeds meer voedselproducenten het zout in hun potten, blikken en stazakken drastisch verminderen.

Een spreekwoord luidt 'hij is zijn gewicht in goud waard', maar zout is ooit zo prijzig geweest dat je het spreekwoord moeiteloos kon aanpassen tot 'hij is zijn gewicht in zout waard'. Het woord 'salaris' is zelfs afgeleid van het Latijnse woord voor zout (salis). Romeinse soldaten werden soms met zout betaald. Als gevolg van de geleidelijke geldontwaarding van het reguliere betaalmiddel de sestertie kregen soldaten steeds minder waar voor hun geld. Het woord 'zout' kan in ieder geval herleid worden tot het oud-Griekse woord háls (ἅλς). Daarna raken taalkundigen als snel het spoor bijster en verzinnen dat het woord een proto-Europese bron moet hebben. Veel logischer is natuurlijk om de bron in het Midden-Oosten te zoeken en dan komen we al snel uit bij het Semitische √mlḥ - melah ('zout').

Zout is vrijwel onmisbaar in de keuken. Een snufje zout op vele gerechten maakt de smaaksensatie nét iets intenser. Het is dan ook één van de vijf basissmaken (zout, zoet, zuur, bitter, umami) die we op onze tong kunnen proeven.

Tegenwoordig proberen zweverige types ons te doen geloven dat er 'speciaal zout' bestaat dat gezonder is dan 'gewoon zout'. Geloof die mensen maar niet, want zaken als Himalayazout of Keltisch zeezout zijn gewoon 'gewoon zout' die vervuild zijn met allerhande stofjes. Je betaalt dus extra voor de vervuiling.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten